A

Akcja

- dokument stwierdzający udział w kapitale zakładowym spółki akcyjnej. Posiadacz akcji (akcjonariusz) jest uprawniony do korzystania z praw korporacyjnych określonych w kodeksie spółek handlowych i statucie spółki, np do: głosowania na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy, udziału w podziale zysku netto (dywidenda), objęcia akcji nowej emisji, uczestnictwa w podziale majątku w przypadku likwidacji spółki.

Alternatywny System Obrotu (ASO)

- jest to organizowany przez firmę inwestycyjną lub spółkę prowadzącą rynek regulowany, wielostronny system obrotu dokonywanego poza rynkiem regulowanym, którego przedmiotem są papiery wartościowe lub instrumenty rynku pieniężnego, zapewniający koncentrację podaży i popytu w sposób umożliwiający zawieranie transakcji pomiędzy uczestnikami tego systemu. W Polsce taki rynek prowadzi w Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie, jako NewConnect.

Arbiter Bankowy

- instytucja, której zadaniem jest rozstrzyganie sporów pomiędzy klientami banków oraz bankami, które są członkami Związku Banków Polskich. Arbiter Bankowy nie pełni roli sądu polubownego w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Spory, jakie ma prawo rozstrzygać dotyczą wyłącznie roszczeń pieniężnych z tytułu nienależytego wykonania lub niewykonania przez bank czynności bankowych lub innych obowiązków wynikających z prawa, regulaminów oraz umów na rzecz swych klientów.

B

Bail-out

- restrukturyzacja banków za pieniądze podatników. Stosowana na szeroką skalę podczas kryzysu w USA w 2008 roku.

Bank

- jest to instytucja finansowa, której celem jest świadczenie usług finansowych w zakresie prowadzenia rachunków bankowych, udzielania kredytów i pożyczek, obsługi depozytów, pośrednictwa i doradztwa w obrocie instrumentami finansowymi na rynkach pieniężnych i kapitałowych.

Bank inwestycyjny

- bank, który specjalizuje się w prowadzeniu transakcji inwestycyjnych. Przeprowadza proces emisji i obrót papierami wartościowymi na rzecz swoich klientów. Operuje niejednokrotnie na skomplikowanych instrumentach finansowych. Zajmuje się się również przeprowadzaniem fuzji i przejęć firm. Banki inwestycyjne osiągają wyższą rentowność, niż uniwersalne, lecz ich działalność jest wysoce ryzykowna, czego dowodem są problemy banków inwestycyjnych podczas kryzysu finansowego i gospodarczego, jaki rozpoczął się w 2008 r.

Bank uniwersalny

- bank dokonujący wszystkich lub większości dozwolonych prawem czynności bankowych. Działalność takiego banku nie jest ukierunkowana na jakikolwiek segment usług finansowych ani określoną grupę klientów. W zakresie usług banku uniwersalnego mieści się: przyjmowanie wkładów pieniężnych płatnych na żądanie lub terminowych oraz prowadzenie rachunków tych wkładów, prowadzenie innych rachunków bankowych, udzielanie kredytów i pożyczek, w tym konsumpcyjnych, udzielanie i potwierdzanie gwarancji bankowych oraz otwieranie akredytyw, emitowanie bankowych papierów wartościowych, przeprowadzanie bankowych rozliczeń pieniężnych, wydawanie, rozliczanie i umarzanie pieniądza elektronicznego, wykonywanie innych czynności przewidzianych wyłącznie dla banku. Ponadto do czynności banku uniwersalnego należą: operacje czekowe i wekslowe oraz operacje, których przedmiotem są warranty, wydawanie kart płatniczych oraz wykonywanie operacji przy ich użyciu, terminowe operacje finansowe, nabywanie i zbywanie wierzytelności pieniężnych, przechowywanie przedmiotów i papierów wartościowych oraz udostępnianie skrytek sejfowych, prowadzenie skupu i sprzedaży wartości dewizowych, udzielanie i potwierdzanie poręczeń, wykonywanie czynności zleconych, związanych z emisją papierów wartościowych, pośrednictwo w dokonywaniu przez rezydentów przekazów pieniężnych za granicę oraz rozliczeń w kraju z nierezydentami. Przykładem banku uniwersalnego jest PKO BP.

Bankowy Fundusz Gwarancyjny

- instytucja gwarantująca klientom banków zwrot środków zgromadzonych na rachunkach bankowych do kwoty 50 tys. euro w przypadku niewypłacalności banku. Tworzony jest z wpłat dokonywanych przez banki, będące uczestnikami Funduszu.

BIC

- (ang. Bank Identifier Code) jest to Bankowy Kod Identyfikacyjny, stanowiący unikatowe oznaczenie banku. Jest stosowany w płatnościach transgranicznych. Inna nazwa to SWIFT(Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication).

Biuro Informacji Kredytowej (BIK)

- instytucja wspomagająca podejmowanie decyzji kredytowych przez banki, powiązane z nimi organizacje sektora usług finansowych, jak również podmioty kredytujące w innych sektorach gospodarki. Do BIK trafiają dane identyfikacyjne klienta banku oraz informacje o zobowiązaniach kredytowych, w szczególności dotyczące wysokości zaciągniętego kredytu, bieżącym stanie zadłużenia oraz historii kredytowej. Informacja trafia do BIK w momencie składania wniosku o kredyt lub w czasie korzystania z kredytu. Informacje dotyczące obsługi kredytu są aktualizowane co miesiąc, do momentu zakończenia kredytowania. BIK nie prowadzi "czarnej listy" dłużników, lecz monitoruje historię zobowiązań kredytowych klientów.

C

Catalyst

- system autoryzacji i obrotu dłużnymi instrumentami finansowymi, prowadzony przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. oraz BondSpot S.A. (dawniej MTS-CeTO). Na Catalyst mogą być notowane obligacje korporacyjne, obligacje komunalne i listy zastawne.

Czek

- pisemne plecenie obciążenia rachunku bankowego wystawcy czeku kwotą, na jaką został on wystawiony i bezwarunkowej wypłacie okazicielowi lub osobie, która została wskazana na czeku.

D

Depozyt

- z punktu widzenia banku stanowi środki składane przez klienta, za które bank płaci odsetki. Z punktu widzenia klienta depozyt stanowi lokatę.

Doradca finansowy

- jest to osoba fizyczna, zwany również osobistym opiekunem klienta, która pełni przede wszystkim rolę pośrednika pomiędzy klientem a bankiem. Jest on odpowiedzialny za relacje banku z klientem zarówno w zakresie obsługi, jak również komunikacji. Do podstawowych zadań doradcy należy rozpoznanie potrzeb i preferencji klienta, a następnie opracowanie i kontrolowanie realizowanej strategii finansowej. Przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych doradca finansowy jest wspierany przez specjalistów bankowych lub innych ekspertów.

Dyskonto

- różnica między wartością nominalną papieru wartościowego i jego ceną sprzedaży.

E

ELIXIR

- system, prowadzony Krajową Izbą Rozliczeniową (KIR) umożliwiający realizację i rozliczanie płatności detalicznych w złotych: polecenie przelewu, polecenie zapłaty, płatności ZUS i podatkowe, czeki.

EURIBOR

- (ang. Euro Interbank Offered Rate) jest to średnia stopa procentowa, po jakiej banki na rynku międzybankowym Strefy Euro są skłonne udzielić pożyczek w euro. Obliczany jako średnie notowanie z 57 największych banków ze Strefy Euro przez FBE (fr. Federation Bancaire de L'Union Europeenne) w Brukseli. EURIBOR stanowi często stawkę bazową dla ustalania oprocentowania kredytów o zmiennym oprocentowaniu udzielanych w euro.

Euroobligacja

- obligacja służąca pozyskaniu kapitału na na zagranicznym rynku lub kilku rynkach. Emitowana w walucie innej niż waluta kraju, na terenie którego ma miejsce emisja. Emitentami euroobligacji są zazwyczaj rządy lub duże przedsiębiorstwa. Przykład: obligacja polskiej spółki sprzedawana na terenie Japonii, denominowana w dolarach amerykańskich. Przedrostek "euro" nie ma nic wspólnego z nazwą naszego Kontynentu, ani walutą euro.

F

Faktoring

- usługa finansowa polegająca na nabywaniu za gotówkę od przedsiębiorstwa nieprzeterminowanych wierzytelności bieżących z tytułu dostaw towarów lub usług. Pozwala to przedsiębiorstwu poprawić płynność finansową oraz zabezpieczyć się przez ryzykiem niewypłacalności kontrahentów.

Forex

- (poch. od Foreign Exchange) jest to globalny rynek walutowy, na którym przez pięć dni w tygodniu przez całą dobę są zawierane transakcje na parach walutowych, z których jedna jest kupowana a druga sprzedawana. Celem handlu na rynku forex jest spekulacja, zabezpieczenie przed ryzykiem walutowym (hedging) oraz interwencje banków centralnych.

Forfaiting

- usługa finansowa polegająca zakupie od przedsiębiorstwa, zazwyczaj od eksportera, wierzytelności o odroczonym terminie płatności. Pozwala to na poprawę płynności finansowej przedsiębiorstwa oraz zabezpieczenie przed ryzykiem niewypłacalności kontrahenta oraz ryzykiem walutowym.

Fundusz inwestycyjny

- instytucja finansowa zajmująca się lokowaniem powierzonego jej kapitału w różne aktywa w celu jego pomnożenia. W Polsce fundusze inwestycyjne dzielą się na otwarte, specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte i zamknięte.

G

Gwarancja bankowa

- pisemne zobowiązanie, w którym bank zobowiązuje się nieodwołalnie i bezwarunkowo do zapłaty określonej kwoty na rzecz beneficjenta gwarancji, w przypadku gdyby zleceniodawca gwarancji nie wywiązał się z zobowiązania w stosunku do beneficjenta.

H

Hedging

- strategia finansowa, której celem jest zabezpieczenie przed stratą wynikającą ze spadku wartości aktywów (np. należności, papierów wartościowych) lub wzrostu zobowiązań (np. kredytów) ze względu na spadki cen tych aktywów, kursów walut, oprocentowania czy innych czynników. Polega ona na zajęciu odpowiedniej pozycji w powiązanych z tymi aktywami instrumentach pochodnych. Zysk z instrumentów pochodnych rekompensuje stratę na aktywach lub zobowiązaniach.

Hipoteka

- zabezpieczenie roszczeń banku w stosunku do dłużnika (kredytobiorcy) poprzez dokonanie wpisu w dziale IV księgi wieczystej wskazanej nieruchomości. Wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości mając pierwszeństwo przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości.

Hipoteka kaucyjna

- hipoteka ustanawiana dla zabezpieczenia wierzytelności pieniężnych określonych co do sumy najwyższej, lecz o wysokości nieustalonej. Przykładem może być hipoteka dla kredytu zaciągniętego w walucie obcej.

Hipoteka zwykła

- nazywana również umowną jest to hipoteka ustanawiana na zabezpieczenie wierzytelności pieniężnych o oznaczonej sumie pieniężnej na nieruchomości należącej do dłużnika lub do osób trzecich.

HNWI

- zgodnie z przyjętymi standardami do kategorii zamożnych klientów (ang. High-Net-Worth-Individuals, "HNWI") zaliczane są osoby fizyczne dysponujące co najmniej 1 milionem USD w wolnych aktywach finansowych. Wyróżnia się jeszcze grupę ultra zamożnych (ang. Ultra-High-Net-Worth-Indywiduals, "UHNWI"), którzy dysponują aktywami finansowymi o wartości wysokości powyżej 30 milionów USD.

I

IBAN

- (ang. International Bank Account Number) jest to międzynarodowy format numeru rachunku bankowego, jaki obowiązuje na terenie Unii Europejskiej. Jest on stosowany przy płatnościach transgranicznych. Dla Polski obowiązuje następujący format IBAN zawierający 28 znaków, przy czym pierwsze dwa oznaczają kod kraju (PL), następne oznaczają sumę kontrolną, numer banku i numer rachunku klienta.

Instrument rynku kapitałowego

- papier wartościowy lub niebędący papierem wartościowym instrument finansowy, wyemitowany lub wystawiony na podstawie przepisów prawa polskiego lub obcego, który może być przedmiotem obrotu na rynku kapitałowym. Przykładami instrumentów rynku pieniężnego są akcje i obligacje.

Instrument rynku pieniężnego

- papier wartościowy lub niebędący papierem wartościowym instrument finansowy, wyemitowany lub wystawiony na podstawie przepisów prawa polskiego lub obcego, który może być przedmiotem obrotu na rynku pieniężnym. Przykładami instrumentów rynku pieniężnego są bony skarbowe, bony pieniężne, bony handlowe.

Instrumenty finansowe

- papiery wartościowe oraz niebędące papierami wartościowymi: tytuły uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych, instrumenty rynku pieniężnego, finansowe kontrakty terminowe oraz inne równoważne instrumenty finansowe rozliczane pieniężnie, umowy forward dotyczące stóp procentowych, swapy akcyjne, swapy na stopy procentowe, swapy walutowe, opcje kupna lub sprzedaży instrumentów finansowych, opcje na stopy procentowe, opcje walutowe, opcje na takie opcje oraz inne równoważne instrumenty finansowe rozliczane pieniężnie, pochodne instrumenty towarowe, inne instrumenty, jeżeli zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym na terytorium państwa członkowskiego lub są przedmiotem ubiegania się o takie dopuszczenie.

K

Kapitalizacja odsetek

- operacja bankowa polegająca na dopisywaniu przez bank odsetek do stanu konta klienta w wysokości, jaka obowiązuje dla danej lokaty. W efekcie wzrasta wysokość kapitału, od którego są naliczane odsetki w kolejnym okresie odsetkowym.

Karta bankomatowa

- karta bankowa przeznaczona do posługiwania się wyłącznie w bankomatach. Nie nie można nią płacić w placówkach handlowo-usługowych ani doładować telefonu komórkowego w terminalu. Umożliwia sprawdzenie stanu rachunku, wydrukować historię transakcji na rachunku a także zmienić kod PIN.

Karta debetowa

- karta bankowa wydawana do rachunku bankowego. Można taką kartą płacić w placówkach handlowo-usługowych. Obciążenie może następować do wysokości aktualnie dostępnych środków. Można również dokonywać nią wypłat z bankomatów. Konto posiadacza karty jest obciążane automatycznie po dokonaniu transakcji.

Karta kredytowa

- karta bankowa, dla której bank wystawca nie oczekuje posiadania rachunku u siebie. Zazwyczaj zakłada u siebie specjalny rachunek dla tej karty w celu ułatwienia realizacji spłat zadłużenia. Bank ustala okresowy limit wydatków. Limit ten jest ustalany w zależności od zdolności kredytowej klienta. Cechą charakterystyczną kart kredytowych jest tzw. grace period, czyli czas, w którym od wygenerowania zestawienia za ostatni okres rozliczeniowy należy spłacić powstałe zadłużenie. Spłacenie całego zadłużenia z karty w tym okresie gwarantuje praktycznie bezpłatną eksploatację karty. Niespłacona kwota stanowi oprocentowany kredyt. Do kart mogą być dołączone dodatki, jak: ubezpieczenia transakcji, ubezpieczenie na życie, bonifikaty w placówkach handlowo-usługowych. Przy pomocy karty kredytowej można również wypłacać gotówkę z bankomatu, za co jest pobierana prowizja.

Karta obciążeniowa

- karta bankowa, zazwyczaj powiązana z rachunkiem bankowym, chociaż nie jest to regułą. Podobna do karty kredytowej, lecz w tym przypadku istnieje obowiązek spłaty całkowitego zadłużenia, a nie części. W chwili dokonywania transakcji klient nie musi posiadać pieniędzy na rachunku. Zadłużenie winno być spłacane w ściśle określonych dniach, np. do 15-tego dnia kolejnego miesiąca a obciążany jest rachunek posiadacza karty i wtedy na rachunku winna znajdować się wymagana kwota.

Komisja Nadzoru Finansowego

- organ administracji państwowej w Polsce, sprawujący nadzór nad rynkiem finansowym: sektorem bankowym, rynkiem kapitałowym, ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz nad instytucjami pieniądza elektronicznego.

Konto internetowe

- rachunek oszczędnościowo-kredytowy, który umożliwia obsługę za pośrednictwem Internetu.

Kredyt konsolidacyjny

- kredyt służący spłacie kilku zobowiązań w tym samym lub w innych bankach, np. kredytów, pożyczek, kart kredytowych, linii kredytowych.

Księga wieczysta

- urzędowy rejestr, prowadzony w celu ujawnienia stanu prawnego nieruchomości. Księgi wieczyste prowadzone są przez wydziały ksiąg wieczystych sądów rejonowych. Do księgi wieczystej wpisywane są prawa rzeczowe na nieruchomości: własność, użytkowanie wieczyste, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, służebność, hipoteka.

L

List zastawny

- dłużny papier wartościowy, emitowany przez bank hipoteczny w formie na okaziciela lub jako imienny. Może też mieć postać materialną lub być zdematerializowany. Istnieją dwa rodzaje listów zastawnych:
* hipoteczne listy zastawne, których zabezpieczeniem emisji są wierzytelności banku hipotecznego zabezpieczone hipotekami;
* publiczne listy zastawne, których zabezpieczenie emisji stanowią wierzytelności banku hipotecznego z tytułu kredytów w części zabezpieczonej wraz z należnymi odsetkami, gwarancją lub poręczeniem Narodowego Banku Polskiego, Europejskiego Banku Centralnego, rządów lub banków centralnych państw członkowskich Unii Europejskiej, Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, z wyłączeniem państw, które restrukturyzują lub restrukturyzowały swoje zadłużenie zagraniczne w ciągu ostatnich 5 lat, oraz gwarancją lub poręczeniem Skarbu Państwa zgodnie z przepisami odrębnych ustaw, albo kredytów udzielonych powyższym podmiotom albo kredytów w części zabezpieczonej wraz z należnymi odsetkami, gwarancją lub poręczeniem jednostek samorządu terytorialnego oraz kredytów udzielonych jednostkom samorządu terytorialnego.
Listy zastawne charakteryzują się wysokim poziomem bezpieczeństwa dzięki wprowadzeniu wielu ograniczeń ustawowych. W efekcie środki pieniężne pochodzące z emisji listów zastawnych służą finansowaniu tylko akcji kredytowej.

Lokata strukturyzowana

- nowoczesny produkt oszczędnościowy. Łączy ona w sobie cechy standardowej lokaty bankowej, gdzie klient posiada zagwarantowaną całkowitą ochronę powierzonego kapitału oraz inwestycji na rynku finansowym, która pozwala na osiąganie dodatkowego, teoretycznie nieograniczonego, zysku. Lokata strukturyzowana stanowi połączenie dwóch elementów: (i) instrumentu o stałym dochodzie, pozwalającego odzyskać cały zainwestowany kapitał (ii) opcji, która umożliwia osiągnięcie dodatkowego zysku, w zależności od zmiany ceny instrumentu podstawowego, na jaki jest ona wystawiona.

LTV

- (z ang. Loan to value) jest to relacja kwoty kredytu hipotecznego do wartości nieruchomości stanowiącej jego zabezpieczenie. Im wskaźnik LTV jest niższy, tym niższe oprocentowanie kredytu.

N

Numer Rachunku Bankowego (NRB)

- polski standard określający sposób numeracji rachunków bankowych. Składa się on z 26 cyfr, zgodnie z następującym schematem:

kk AAAAAAAA BBBBBBBBBBBBBBBB

gdzie:

kk to suma kontrolna (2 cyfry),

AAAAAAAA - numer rozliczeniowy jednostki organizacyjnej banku (8 cyfr),

BBBBBBBBBBBBBBBB - numer rachunku klienta w banku (16 cyfr).

Dla zwiększenia czytelności zapisu używa się formatu ze spacjami:

kk AAAA AAAA BBBB BBBB BBBB BBBB
NRB może być przekształcony na międzynarodowy numer IBAN (International Bank Account Number) poprzez dodanie na początku znaków PL. Cyfry kontrolne wyliczane są zgodnie ze standardem IBAN, przyjmując, że numer zawiera oznaczenia kraju "PL" (niezależnie od tego, czy występuje ono w zapisie, czy nie).

O

Obligacja

- papier wartościowy, na którym emitent stwierdza, że jest dłużnikiem wobec posiadacza tego papieru i zobowiązuje się do spełnienia określonego świadczenia, np. zwrotu pożyczonego kapitału wraz z ustalonymi odsetkami.

Odsetki bankowe

- środki płacone przez bank za złożony u niego kapitał lub należne bankowi z tytułu udostępnionego przez niego kapitału. Wysokość odsetek jest wyliczana na podstawie obowiązującej stopy procentowej. Istnieją następujące rodzaje odsetek: proste i składane. Mogą być płacone z dołu lub z góry. Ze względu na termin dzielą się na: wymagalne i zapadłe.

Opcja kupna (call)

- umowa, w której jedna strona ( kupujący opcję) uzyskuje prawo do kupna od drugiej strony (sprzedającego opcję) określoną ilość aktywów po określonej cenie i w ustalonym terminie. Sprzedający opcję jest zobowiązany do zrealizowania praw z niej wynikających.

Opcja sprzedaży

- umowa, w której jedna strona (kupujący opcję) uzyskuje prawo do sprzedaży drugiej stronie (sprzedającemu opcję) określoną ilość aktywów po określonej cenie i w ustalonym terminie. Sprzedający opcję jest zobowiązany do zrealizowania praw z niej wynikających.

P

Papier wartościowy

- dokument stwierdzający istnienie określonego prawa majątkowego, utrwalony w taki sposób, że może być przedmiotem obrotu. Papierami wartościowymi są: akcje, prawa poboru, prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu. Do papierów wartościowych mogą być zaliczone również inne zbywalne prawa majątkowe, które powstają w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych lub wykonywane poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego (prawa pochodne).

Personal banking

- nowoczesny sposób indywidualnej obsługi klientów banków, którzy legitymują się odpowiednio wysokimi wpływami na rachunek bankowy lub posiadają zgromadzone odpowiednio wysokie środki finansowe. W ramach Personal Banking klienci mają zapewnione komfortowe warunki korzystania z usług bankowych oraz wysoce zindywidualizowaną obsługę realizowaną przez przedzielonych im doradców finansowych (doradców klienta).

Polecenie przelewu

- forma rozliczeń bezgotówkowych, gdzie właściciel rachunku bankowego wydaje bankowi polecenie przelania określonej kwoty z jego rachunku na wskazany przez niego rachunek w innym lub tym samym banku. Przy pomocy poleceń przelewu są regulowane zobowiązania lub dokonywane zasilenia rachunków bankowych.

Private banking

- zindywidualizowana obsługa finansowa stosowana przez banki wobec klientów zamożnych. Kryteria kwalifikujące do takiej obsługi ustala każdy bank indywidualnie. Bierze się przede wszystkim pod uwagę posiadane przez klienta środki finansowe oraz dochody.

Private equity

- inwestycje w akcje nie notowane na giełdzie ani innym systemie obrotu oraz udziały spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Celem inwestycji jest osiągnięcie zysku w średnio- lub długoterminowej perspektywie, zazwyczaj 3-7 lat.

Przelew transgraniczny

- polecenie przelewu albo wpłata gotówkowa dokonywane przez klienta polskiego banku na rzecz beneficjenta posiadającego rachunek bankowy w innym kraju Unii Europejskiej, Islandii, Lichtensteinie albo Norwegii. Przelew taki może zostać zrealizowany również na rzecz klienta polskiego banku, jeśli zleceniodawca wysyła przelew z tych krajów. Określenie "przelew transgraniczny" dotyczy jedynie przelewów, których kwota nie przekracza równowartości 50 000 EUR przeliczonej według kursów średnich ogłaszanych przez Narodowy Bank Polski w dniu przyjęcia zlecenia.
W celu usprawnienia rozliczeń transakcji transgranicznych oraz dostosowania polskiej bankowości do wymagań międzynarodowych została wprowadzona zasada, iż integralną częścią przelewów transgranicznych są IBAN i BIC. Stosowanie powyższych standardów spowoduje zmniejszenie kosztów przetwarzania dokumentów oraz zmniejszenia liczby reklamacji spowodowanych błędami w numerach rachunków bankowych.
Zleceniodawca może wskazać stronę ponoszącą koszty przelewu swojego banku i innych banków pośredniczących. Jeżeli zleceniodawca wskazał odbiorcę jako stronę ponoszącą koszty banku, wówczas kwota przelewu jest pomniejszona o należną bankowi prowizję. Natomiast, jeżeli jako stronę ponoszącą koszty banku wskazany został zleceniodawca, wówczas jest on obciążany kwotą kosztów innych banków, a jej wysokość jest uzależniona od kraju siedziby banku odbiorcy.

R

Rynek pieniężny

- system obrotu instrumentami finansowymi opiewającymi wyłącznie na wierzytelności pieniężne, o terminie realizacji praw, liczonym od dnia ich wystawienia albo nabycia w obrocie pierwotnym, nie dłuższym niż jeden rok.

Rynek regulowany

- działający w sposób stały system obrotu instrumentami finansowymi dopuszczonymi do tego obrotu, zapewniający inwestorom powszechny i równy dostęp do informacji rynkowej w tym samym czasie przy kojarzeniu ofert nabycia i zbycia instrumentów finansowych, oraz jednakowe warunki nabywania i zbywania tych instrumentów, zorganizowany i podlegający nadzorowi właściwego organu na zasadach określonych w przepisach prawa, jak również uznany przez państwo członkowskie UE za spełniający te warunki, i wskazany Komisji Europejskiej jako rynek regulowany. W Polsce rynek regulowany obejmuje: (i) rynek giełdowy, (ii) rynek pozagiełdowy, (iii) towarowy rynek instrumentów finansowych.

Ryzyko walutowe

- możliwość poniesienia straty w przypadku niekorzystnych zmian kursów walutowych. Na takie ryzyko są narażone przedsiębiorstwa i osoby, które posiadają należności lub zobowiązania w walutach obcych. Na przykład osoba, która zaciągnęła kredyt denominowany we frankach szwajcarskich będzie płacić wyższe raty w złotych w przypadku osłabienia naszej waluty.

S

Saldo na rachunku bieżącym

- wynik następujących składników: saldo wymiany towarów i usług z zagranicą, określane również mianem bilansu handlowego, stanowiące różnicę między wartością eksportu towarów i usług oraz wartością importu towarów i usług, - saldo transferów bieżących równe prywatnym i oficjalnym transferom do kraju minus prywatne i oficjalne transfery z kraju, - saldo dochodów, - inne niesklasyfikowane obroty bieżące.
Nadwyżka na rachunku bieżącym zwiększa rezerwy walutowe kraju, natomiast deficyt powoduje zmniejszenie tych rezerw.

Sekurytyzacja

- zamiana wierzytelności na dłużne papiery wartościowe, np. obligacje. Pozwala przedsiębiorstwu posiadającemu należności, szczególnie zagrożone, na poprawę płynności. Stosowana również w sektorze bankowym.

Stawka bazowa

- stopa procentowa, na podstawie której banki określają oprocentowanie kredytów i pożyczek. Jako stawkę bazową przyjmuje się najczęściej stopy procentowe międzybankowego rynku pieniężnego (np. WIBOR, LIBOR, EURIBOR), stopy procentowe banku centralnego (np. stopa kredytu redyskontowego lub lombardowego).

Swap

- operacja zamiany oprocentowań zobowiązań wobec banków lub innych instytucji finansowych. W wyniku takiej operacji obie strony uzyskują korzyści komparatywne, które są dzielone równo między strony swapu lub dwie strony oraz pośrednika finansowego organizującego transakcję. Najczęściej swapy dotyczą płatności oprocentowania zaciąganych kredytów (pożyczek) w: - walucie krajowej (swap procentowy), zwany inaczej plain vanilia. - walucie obcej (swap walutowy).

T

Transakcja natychmiastowa

- inaczej transakcja kasowa jest to transakcja rzeczywista realizacja niezwłocznie po jej zawarciu.

Transakcja terminowa

- transakcja, której realizacja następuje w określonym terminie w przyszłości. Przykładem takich transakcji są kontrakty terminowe (futures).

Treasury Bond Spot Poland

- elektroniczny, hurtowy rynek skarbowych papierów wartościowych, prowadzony na zlecenie Ministerstwa Finansów. Rynek ten zapewnia wysoką płynność, przejrzystość i efektywność obrotu skarbowymi papierami wartościowymi. Uczestnikami rynku są wiodące krajowe i zagraniczne instytucje finansowe.

Tytuły uczestnictwa

- papiery wartościowe lub niebędące papierami wartościowymi instrumenty finansowe reprezentujące prawa majątkowe przysługujące uczestnikom instytucji zbiorowego inwestowania. Szczególnym rodzajem tytułów uczestnictwa w Polsce są jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych.

U

Umowa kredytowa

- umowa zawarta między bankiem oraz kredytobiorcą, w której strony określają, na jakich warunkach bank zobowiązuje się postawić do dyspozycji kredytobiorcy określoną kwotę środków pieniężnych. Umowa kredytowa musi być zawarta w formie pisemnej i winna ustalać oprocentowanie kredytu oraz określać strony umowy, kwotę kredytu, termin lub harmonogram postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych oraz terminy spłaty i wysokości rat kredytowych. W umowie kredytowej są uregulowane wzajemne prawa i obowiązki stron, sposób zabezpieczenia kredytu, warunki wypowiedzenia umowy kredytu, sposób wykorzystania kredytu.

V

Venture capital

- inwestycje w przedsiębiorstwa znajdujące się w początkowej fazie istnienia (start lub ekspansja). Inwestycje te są bardziej ryzykowne niż w przedsiębiorstwa dojrzałe.

VIX

- wskaźnik odzwierciedlający obawy na rynkach finansowych co do pogorszenia koniunktury (określany także mianem "wskaźnika strachu"). Wyliczany jest na podstawie notowań opcji na indeks S&P500 notowanych na giełdzie w Chicago. Jego miarą jest implikowana zmienność cen tych opcji w okresie najbliższych 30 dni, jako odchylenie standardowe w ujęciu rocznym.

W

WIBID

- (ang. Warsaw Interbank Bid Rate) jest to średnia roczna stopa procentowa, po jakiej są skłonne zapłacić banki pożyczając pieniądze od innych banków. Ustalana dla terminów 1M, 3M, 6M, 12M.

WIBOR

- (ang. Warsaw Interbank Ofer Rate) jest to średnia roczna stopa procentowa, po jakiej banki są skłonne pożyczyć pieniądze innym bankom. Ustalana dla terminów 1M, 3M, 6M, 12M.