Bankowy Arbitraż Konsumencki

Jan Mazurek włącz . Opublikowano w Rynek finansowy

Przy Związku Banków Polskich funkcjonuje Bankowy Arbitraż  Konsumencki, czyli Arbiter Bankowy. Instytucja ta jest członkiem sieci FIN-NET, założonej przez Komisję Europejską transgranicznej sieci w celu rozpatrywania skarg klientów dotyczących usług realizowanych przez podmioty  finansowe.


Zakres działania Arbitra Bankowego

Zadaniem Arbitra Bankowego jest rozstrzyganie sporów pomiędzy klientami banków oraz bankami, które są członkami Związku Banków Polskich. Pod jurysdykcję Arbitra mogą poddać się również inne banki.
Arbiter Bankowy nie pełni roli sądu polubownego w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Spory, jakie ma prawo on rozstrzygać mogą dotyczyć jedynie roszczeń pieniężnych z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania przez bank czynności bankowych lub innych obowiązków na rzecz swych klientów.
Arbiter Bankowy zajmuje się sprawami klientów banków, będących osobami fizycznymi. Nie dotyczy to umów związanych z działalnością gospodarczą.
Przedmiotem postępowania arbitrażowego mogą być sprawy powstałe po 1 lipca 2001 r., a wartość przedmiotu sporu nie jest wyższa, niż 8.000 zł. Do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek oraz innych kosztów poza kwotą roszczenia głównego. Jeżeli klient banku posiada więcej niż jedno roszczenie to wszystkie są sumowane i przedmiotem arbitrażu nie może być kwota wyższa niż 8.000 zł.
Jak widać Arbiter Bankowy rozstrzyga sprawy dotyczące stosunkowo niskiej wartości materialnej. Utworzenie instytucji Bankowego Arbitrażu Konsumenckiego miało przede wszystkim na celu ochronę klientów o niższym stanie posiadania, których nie stać na prowadzenie kosztownych spraw przeciwko bankom lub koszty byłyby niewspółmiernie wysokie do przedmiotu sporu.
Arbiter Bankowy nie rozpatruje spraw wynikających ze świadczeń Skarbu Państwa, m.in. związanymi z książeczkami mieszkaniowymi oraz kredytami z dopłatami ze środków budżetowych. Biuro Arbitra Bankowego znajduje się w Warszawie.

Postępowanie przed Arbitrem Bankowym

Arbiter Bankowy wszczyna postępowanie na wniosek klienta banku.
Do Arbitra można skierować wniosek wówczas, gdy zostały wyczerpane możliwości załatwienia sporu bezpośrednio z bankiem.
Aby mogło być ono wszczęte klient banku winien złożyć pisemny wniosek zawierający następujące dane:

» imię i nazwisko, adres zamieszkania i adres do korespondencji, ewentualnie inne dane kontaktowe (numer telefonu, faxu, adresu e-mail).
» wskazanie banku, oddziału i adresu jego siedziby, którego dotyczy roszczenie,
» dokładny opis żądania, wraz z uzasadnieniem,
» środki dowodowe w postaci oryginałów dokumentów,
» wartość przedmiotu sporu,
» dokument potwierdzający zakończenie postępowania reklamacyjnego w banku lub oświadczenie, że w terminie 30 dni bank nie dostarczył odpowiedzi na skargę.

Wniosek winien być dostarczony do Biura Arbitra Bankowego bezpośrednio przez klienta banku, pełnomocnika lub pocztą na adres:
Bankowy Arbitraż Konsumencki, ul. Kruczkowskiego 8, 00-380 Warszawa. Kontakt telefoniczny (0-22) 486-84-00.
Wnoszący o rozpatrzenie spray winien wnieść opłatę w kwocie 50 zł, przelewem na konto Arbitra Bankowego. Gdy wartość przedmiotu sporu jest niższa niż 50 zł, opłata wynosi 20 zł. Wpłaty należy dokonać na konto:

55 1020 1156 0000 7702 0008 8120 w banku PKO BP.

Jeżeli wniosek jest niekompletny lub nie spełnia wymogów formalnych, klient banku może być wezwany do jego uzupełnienia lub skorygowania.

Rozpoznanie wniosku

Po zapoznaniu się z wnioskiem Arbiter Bankowy podejmuje decyzję o skierowaniu sprawy do rozpoznania albo o zwrocie wniosku.
Zwrot wniosku może mieć miejsce, gdy:

» postępowanie przed Arbitrem Bankowym jest niedopuszczalne ze względu na kwotę roszczenia lub bank nie jest członkiem ZBP, lub nie poddał się jurysdykcji Arbitra Bankowego i wykonanie jego orzeczeń lub przedmiot  roszczenia wykracza poza zakres uprawnień Arbitra,
» sprawa dotycząca danego roszczenia jest prowadzona przed sądem powszechnym lub sądem polubownym albo została już rozstrzygnięta prawomocnym orzeczeniem,
» rozstrzygnięcie sprawy może być przeprowadzone tylko przez sąd polubowny,
» treść wniosku jest niezrozumiała,
» wnoszący nie dostarczył dokumentu potwierdzającego zakończenie postępowania reklamacyjnego w banku ani oświadczenia, że w terminie 30 dni bank nie dostarczył odpowiedzi na jego skargę,
» rozpoznanie sprawy wymagałoby przeprowadzenia postępowania dowodowego z udziałem świadków i biegłych, a to nie należy już do zakresu działania Arbitra.

Przy zwrocie wniosku klient banku uznaje się osobę fizyczną otrzymuje połowę uiszczonej wcześniej opłaty. Jeżeli sprawa zostanie skierowana do rozpoznania, wówczas Biuro Arbitra Bankowego przesyła do pozwanego banku odpis wniosku wraz z załącznikami i wzywa go do udzielenia odpowiedzi na wniosek w terminie 14 dni. Termin ten może być przedłużony, jeżeli tak postanowi Arbiter. Jeżeli bank nie udzieli odpowiedzi na zapytanie Arbitra, nie oznacza to przeszkody w rozpoznaniu sprawy. Bank może uznać roszczenie klienta w całości, części lub w ogóle go nie uznać, wnosząc o jego oddalenie. Ostateczna decyzja i tak należy do Arbitra.

Zawieszenie i umorzenie postępowania

Na wniosek klienta banku lub wspólny wniosek klienta oraz banku postępowanie przed Arbitrem Bankowym może zostać zawieszone. Klient może również wycofać wniosek, co skutkuje umorzeniem postępowania. W takim przypadku, wniesiona opłata nie podlega zwrotowi. Należy mieć to na uwadze podejmując decyzję o wniesieniu sprawy do Arbitra.
W pierwszym etapie działania Arbiter Bankowy będzie nakłaniać klienta i bank do polubownego rozwiązania sporu. Jeżeli strony nie wyrażą zgody lub nie dojdą do porozumienia, wówczas Arbiter Bankowy rozstrzyga spór na posiedzeniu niejawnym.
Jeżeli okoliczności lub charakter sprawy będą tego wymagać Arbiter Bankowy wezwie na rozprawę klienta banku oraz bank. Klient może być reprezentowany na rozprawie przez pełnomocnika, z czym wiąże się konieczność uiszczenia opłaty skarbowej. Jeżeli, któraś ze stron lub obie strony nie stawią się na rozprawę, Arbiter przeprowadza rozprawę bez ich obecności.

Orzeczenie Arbitra Bankowego

Po przeprowadzeniu rozprawy Arbiter wydaje orzeczenie, które zawiera:

» nazwy stron,
» określenie przedmiotu sprawy,
» treść rozstrzygnięcia Arbitra,
» postanowienie dotyczące kosztów postępowania,
» uzasadnienie orzeczenia.

W uzasadnieniu orzeczenia Arbiter winien w zwięzły sposób opisać stan faktyczny oraz wskazać podstawę prawną rozstrzygnięcia sporu na korzyść jednej ze stron. Po wydaniu orzeczenia kończy się postępowanie przed Arbitrem Bankowym. Dokument orzeczenia jest doręczany stronom listem poleconym.

W przypadku rozstrzygnięcia sporu na korzyść klienta bank jest zobowiązany zwrócić klientowi kwotę uiszczonej przez niego opłaty a także zwrócić inne koszty postępowania w sprawie. Orzeczenie Arbitra jest dla banku ostateczne. Jednak, gdy klient jest niezadowolony z orzeczenia Arbitra Bankowego może on wystąpić z powództwem na drogę postępowania sądowego. Jeżeli pomiędzy stronami została zawarta ugoda, Arbiter sporządza odpowiednie orzeczenie w sprawie. W takiej sytuacji nie są ustalane koszty postępowania a klient banku otrzymuje połowę uiszczonej wcześniej opłaty.
Akta związane z daną sprawą są archiwizowane przez okres jednego roku, po czym podlegają zniszczeniu. Obie strony mogą w tym czasie otrzymywać na żądanie odpisy dokumentów związanych ze sprawą po uiszczeniu opłaty kancelaryjnej.